Autoverzekering

Burgerlijke aansprakelijkheid

De burgerlijke aansprakelijkheid autoverzekering is een van de uitzonderlijke verplichte verzekeringen voor particulieren. De bedoeling van deze verzekering is de schade te vergoeden die veroorzaakt wordt door het verzekerd motorrijtuig, hetzij omdat de burgerlijke aansprakelijkheid van de bestuurder of van een andere verzekerde (eigenaar, houder van het voertuig,…) betrokken is, hetzij automatisch indien aan een zwakke weggebruiker lichamelijke schade toegebracht wordt. Hieronder vindt u een overzicht van de voornaamste eigenschappen van deze verzekering.

Een wettelijk verplichte verzekering

De verzekeringsvoorwaarden zijn vastgelegd in de wet van 21 november 1989 en worden hernomen in een type-contract dat bij alle verzekeraars identiek is. Nochtans staat het iedere verzekeraar vrij om ruimere waarborgen aan te bieden dan de wettelijk verplichte. Elk motorrijtuig dat zich op de openbare weg begeeft moet verzekerd zijn door een B.A. autoverzekering. De groene kaart geldt als verzekeringsbewijs en moet men verplicht bij zich hebben als boorddocument in het voertuig. Zonder geldige verzekering rijden wordt ook strafrechtelijk gesanctioneerd.

De bescherming van de slachtoffers

  • De verzekeraar komt tussen indien gelijk welke toegelaten bestuurder het voertuig bestuurt : de eigenaar, een familielid, een vriend…
  • De verzekeraar vergoedt alle lichamelijke en materiële schade. De kledij- en bagagevergoeding voor de inzittenden is beperkt tot 2.478,94 EUR per persoon. Zo is ook de materiële schade veroorzaakt door brand of ontploffing beperkt tot 1.239.467,62 EUR.
  • Alle gewonden worden vergoed, met uitzondering van de bestuurder die verantwoordelijk is voor het ongeval. De schade aan het verzekerd voertuig zelf is niet verzekerd onder deze waarborg.
  • De verzekeraar kan nooit weigeren de slachtoffers te vergoeden, zelfs indien de bestuurder op het ogenblik van het ongeval dronken is, of indien de premie niet is betaald. In deze gevallen (en nog andere die in het type-contact aangegeven zijn) kan de verzekeraar het geheel of een deel van het aan de tegenpartij betaalde uitkering terugvragen (verhaal uitoefenen).
  • Vroeger vergoedde de verzekeraar B.A. auto de tegenpartij enkel indien zijn verzekerde verantwoordelijk was voor het ongeval. De wetgever heeft een uitzondering gemaakt op deze regel ter bescherming van de zwakke weggebruikers, zijnde alle personen die aan het verkeer deelnemen zonder een motorrijtuig te besturen. De B.A. autoverzekeraar zal hun lichamelijke letsels (met inbegrip van de kledijschade) vergoeden zonder de vaststelling van de verantwoordelijkheid voor het ongeval af te wachten, en zelfs indien de zwakke weggebruiker verantwoordelijk is voor het ongeval.

Het tarief

Er is een tarief per voertuigcategorie: personenauto’s, tweewielers, bestelwagens, vrachtwagens. Er is geen wettelijk verplicht tarief meer, zelfs voor de personenauto’s, noch een uniform Bonus-Malus systeem. Iedere verzekeraar bepaalt zijn tarief vrij, en kan eventueel een Bonus-Malus systeem invoeren (vooral voor de personenauto’s). Het Bonus-Malus systeem beoogt de premie jaarlijks te laten evolueren in functie van de veroorzaakte schadegevallen, gebaseerd op een ladder die 23 of meer treden bevat. De verzekerde zakt 1 graad indien hij een jaar zonder ongeval in fout rijdt, en stijgt 4 graden voor het eerste ongeval in fout en 5 graden voor het tweede ongeval in fout binnen hetzelfde jaar. Op het hierboven beschreven principe bestaan tegenwoordig varianten op de markt. Bijvoorbeeld: de verzekerden die op de laagste trap van de ladders staan stijgen nooit meer in graad, zelfs indien ze een ongeval in fout veroorzaken, of de verzekerden die gedurende een jaar geen ongeval in fout veroorzaken dalen meer dan 1 graad per jaar. Voor de personenauto’s wordt de premie dikwijls beïnvloed door:

  • één of meer criteria, zoals leeftijd, woonplaats, geslacht van de voornaamste bestuurder, of het jaarlijks aantal afgelegde kilometers.
  • De BM-graad waarop het voertuig zich bevindt, in functie van het door de verzekeraar toegepaste systeem.

Bovenop de premie B.A. motorrijtuigen komen er nog taksen en bijdragen van 27,10% voor auto’s; voor tweewielers 22,10%.

De meerwaarde van een makelaar

Door zijn professionaliteit en zijn vakbekwaamheid zal de makelaar zijn klant het contract aanbieden dat het meest aangepast is aan diens behoeften, bijvoorbeeld om:

  • de laagste BM-graad te behouden, zelfs bij ongeval in fout,
  • zijn daling in graden te versnellen,
  • een opzeg van het contract te vermijden, na ongeval in fout, of gekoppeld aan de leeftijd,
  • een bijkomende verzekering aan te bieden voor het vergoeden van de letsels van de bestuurder in fout,
  • een betere prijs/kwaliteitsverhouding aan te bieden voor jonge bestuurders,
  • ...

De voertuigverzekering

De verplichte B.A. Autoverzekering vergoedt nooit de schade aan het verzekerd voertuig. Om die schade te verzekeren bestaat er een specifieke (niet verplichte) verzekering die kan onderschreven worden ter aanvulling van de B.A. verzekering. De bedoeling van deze verzekering is om, binnen de in het contract aangegeven grenzen, de herstellingskosten aan het voertuig te betalen of het verlies van het voertuig. Ongeacht of de verzekerde al dan niet verantwoordelijk is. Iedere verzekeraar bepaalt vrij het tarief en de inhoud van dergelijke polissen. Deze polissen bevatten echter wel gemeenschappelijke kenmerken, die we hier zullen bespreken.

Het aan te geven bedrag

Meestal moet het aan te geven bedrag beantwoorden aan de catalogusprijs min taksen van het voertuig in nieuwe staat, dus zonder rekening te houden met een teruggave of vermindering die eventueel bij de aankoop aangeboden werd. Daarbovenop moet men de prijs tellen van de opties en toebehoren. Elke verzekeraar geeft de opties aan die ze wil verzekeren: bijvoorbeeld autoradio, cruise control, navigatiesysteem,… Het aangegeven bedrag moet overeenkomen met het bedrag dat weerhouden wordt door de maatschappij die het voertuig verzekert. Indien het aangegeven bedrag lager is, zal de maatschappij bij schadegeval slechts een deel van de schade vergoeden.
Andere maatschappijen regelen volgens de aankoopwaarde ven het voertuig, de werkelijke waarde, of de aankoopwaarde, ook al is het voertuig occasie aangekocht.

De waarborg

Iedere verzekeraar bepaalt vrij in welke gevallen ze de schade aan het verzekerd voertuig schadeloos zal stellen. Doorgaans stellen verzekeraars twee contracten ter beschikking: een ‘Mini Omnium’ en een ‘Volledige Omnium’. De ‘Mini Omnium’ voorziet dat de maatschappij tussenkomt bij schade ingevolge brand, diefstal, glasbraak, contact met dieren of natuurkrachten (vb. overstroming, aardbeving, hagel, storm,…). De ‘Volledige Omnium’ voegt aan de waarborgen van de ‘Mini Omnium’ ongevalsschade aan het voertuig toe alsook vandalisme.

De vergoeding

  • Een expertise zal uitmaken of het voertuig nog kan hersteld worden of totaal verloren is. Er bestaan twee soorten van totaal verlies: technisch totaal verlies (het voertuig kan niet meer hersteld worden omdat vitale onderdelen geraakt zijn) en economisch totaal verlies (de herstellingskosten zijn veel te hoog in verhouding tot de waarde van het voertuig vóór het ongeval). Iedere verzekeraar geeft in de polis een eigen definitie van economisch totaal verlies.
  • Indien het voertuig kan hersteld worden betaalt de maatschappij de herstellingskosten die door de expert worden vastgesteld, met inbegrip van de BTW
  • Indien het voertuig als totaal verloren wordt beschouwd betaalt de verzekeraar de verzekerde waarde, met inbegrip van de BTW.

De verzekerde waarde is gelijk aan de waarde die bij de onderschrijving van het contract moet aangegeven worden (zie supra) verminderd met een maandelijks afschrijvingspercentage. Het percentage is vaak forfaitair, d.w.z. niet gekoppeld aan de staat van het voertuig of het aantal afgelegde kilometers. Iedere verzekeraar stelt één of meerdere combinaties voor.

  • Bij ongevalschade of vandalisme voorziet men in het algemeen een vrijstelling van tussen de 2 à 3 % van het verzekerde bedrag. Diverse maatschappijen bieden, aan een verhoogd tarief ook een volledige omnium aan zonder vrijstelling.
  • Bij diefstal moet het verlies van het voertuig vergoed worden binnen de 20 à 30 dagen (overeenkomstig de contracten) na aangifte van het schadegeval. Gedurende de wachttijd voorzien de maatschappijen in een vervangingsvoertuig.

Het tarief

Het tarief wordt door de verzekeraars vrij bepaald. Om de premie te bepalen van een «Volledige Omnium» worden vaak de volgende criteria gehanteerd: de gekozen verzekerde waarde voor vergoeding van een totaal verlies, het bedrag van de vrijstelling, de ‘Bonus-Malus‘ - graad die de verzekerde heeft in B.A., het type voertuig, de leeftijd en/of de verblijfplaats van de voornaamste bestuurder,…Iedere verzekeraar eist vanaf een verzekerd bedrag van hoger dan meestal 15.000 EUR de aanwezigheid van een anti-diefstalsysteem. Naargelang de waarde van het verzekerde voertuig kan dat eenvoudig of gesofistikeerd zijn. Het bedrag van de taksen bedraagt 26,75% !

De meerwaarde van een makelaar

Door zijn professionaliteit en zijn vakbekwaamheid zal de makelaar aan zijn klant het contract aanbieden dat het meest aangepast is aan zijn behoeften, bijvoorbeeld om:

  • bij totaal verlies het maximum van de investering te recupereren,
  • bij diefstal binnen een zo kort mogelijke termijn vergoeding te krijgen en gratis over een vervangingsvoertuig te beschikken gedurende de wachttijd,
  • het contract aan te wijzen dat de beste prijs/kwaliteitverhouding biedt,

De bestuurdersverzekering

De burgerlijke aansprakelijkheid autoverzekering vergoedt alle slachtoffers van het verzekerd voertuig, behalve de bestuurder. Die heeft niet de hoedanigheid van zwakke weggebruiker. Ofwel is de bestuurder in fout en heeft hij dus op geen enkele vergoeding recht. Ofwel is hij in recht en zal zijn vergoeding qua snelheid en omvang afhangen van de houding van de tegenpartij.
Het doel van een bestuurdersverzekering is de bestuurder te vergoeden (geheel of gedeeltelijk) voor de lichamelijke letsels die hij bij een verkeersongeval als bestuurder oploopt, ongeacht of hij in recht dan wel in fout is. Elke verzekeraar bepaalt het bedrag en de premie van die verzekering op eigen houtje. Toch trachten we hieronder een aantal gemeenschappelijke kenmerken van dit soort verzekeringen aan te geven.

De bescherming van de bestuurder

In elke polis is iedere toegelaten bestuurder verzekerd. Dat kunnen de gezinsleden van de verzekerde zijn maar ook ieder ander die de toelating heeft. Uiteraard is ook een geldig rijbewijs vereist. In uitbreiding kan een waarborg gevraagd worden voor het besturen van ieder voertuig dat bij het gezin hoort, of zelfs gelijk welk ander voertuig.

De vergoeding van de medische kosten

Elke verzekering waarborgt de terugbetaling van alle medische kosten die betrekking hebben op het ongeval, na tussenkomst van de mutualiteit of van de arbeidsongevallenverzekeraar. De tussenkomst is wel beperkt tot een in de polis omschreven bedrag, vaak 2.500 of 12.500 EUR. Er bestaan polissen die de totaliteit van de medische kosten waarborgen.

Forfaitaire schadeloosstelling van andere schadeposten

In de basisformules gaat het om de blijvende lichamelijke letsels na de beëindiging van de medische behandeling. De ernst van deze letsels wordt aangegeven in een blijvend invaliditeitspercentage.
De vergoeding van de blijvende invaliditeit (BI) is forfaitair, en dus niet noodzakelijk evenredig met het werkelijk inkomstenverlies van het slachtoffer. De vergoeding stemt overeen met een bij de onderschrijving van de verzekering gekozen kapitaal vermenigvuldigd met het door de medische experten vastgesteld invaliditeitspercentage.
Voorbeeld
De onderschreven formule voorziet een kapitaal voor BI van 50.000 EUR. Na ongeval behoudt de bestuurder een blijvende invaliditeit die volgens de expert 25% bedraagt. Hij zal een vergoeding ontvangen van 12.500 EUR, ongeacht zijn werkelijk verlies.
Bij dergelijke verzekeringen is ook een bedrag voorzien dat bij overlijden van de bestuurder gestort wordt aan zijn nabestaanden, of een andere in het contract aangewezen begunstigde.
Meer uitgewerkte formules voorzien een forfaitaire schadeloosstelling van nog andere schadeposten, zoals een forfaitaire dagvergoeding indien de bestuurder zijn werk geheel of gedeeltelijk niet kan hervatten tijdens de medische behandeling. Deze periode wordt tijdelijke ongeschiktheidsperiode genoemd; de duur ervan wordt bepaald door de medische expert.

De schadeloosstelling in « gemeen recht » van de andere schadeposten.

Sommige verzekeringsformules voorzien in een volledige schadevergoeding voor de bestuurder of de nabestaanden in geval van overlijden. De toegekende schadevergoedingen zijn even hoog als diegene die aan verkeersslachtoffers toegekend worden door de rechtbanken.
Voorbeeld
Inkomstenverlies tijdens de periode van tijdelijke ongeschiktheid, morele schade, blijvende esthetische schade,…
Er is wel een maximumbedrag voorzien, maar dat is telkens zeer hoog.
Voorbeeld
Elke schadepost van de bestuurder, beperkt tot 1.250.000 EUR

De snelheid van de vergoeding

Sommige verzekeringspolissen voorzien dat bij zware verwondingen of overlijden al voorschotten moeten uitgekeerd worden vooraleer het definitief schadebedrag vaststaat.
Voorbeeld
Overlijden van de bestuurder: onmiddellijke storting van een kapitaal van 25.000 EUR aan de partner op eenvoudig vertoon van de overlijdensakte.

Het tarief

De forfaitaire premie (taksen 16,75%) hangt af van de gekozen formule; in een formule «gemeen recht» is de premie vaak gelijk aan een percentage van de premie BA.

De meerwaarde van een makelaar.

Door zijn kennis van de verzekeringsmarkt en zijn vakbekwaamheid zal de makelaar het contract bestuurder kunnen aanbieden dat het best beantwoordt aan de behoeften van zijn klant, met name om:

  • het type schadeloosstelling te bepalen dat het beste past bij het professioneel statuut van de klant (forfaitair of gemeen recht)
  • concreet aan de klant uit te leggen op welke vergoedingen een schadegeval recht zal geven overeenkomstig de gekozen formule
  • het contract aan te wijzen dat de beste prijs/kwaliteitverhouding biedt.

Bijstandsverzekering

Zie hiervoor de aparte rubriek 'bijstandsverzekering'.

Rechtsbijstand

De rechtsbijstandsverzekering garandeert u de terugbetaling van alle kosten die verband houden met de strafrechtelijke verdediging, het burgerlijk verhaal. Zie hiervoor ook verder de aparte rubriek 'rechtsbijstand'.